Historia pewnej kariery

Duże plakaty na ulicach Moskwy przedstawiają dziwną parę. Brodaty mężczyzna o nieśmiałym spojrzeniu w futrzanej czapce i w wyszywanym złotem kaftanie. Obok wyniosła władczyni w błyszczącym od klejnotów staroruskim stroju księżnej. To car Mikołaj II i jego żona Aleksandra na specjalnym balu w 1903 r. w petersburskim Pałacu Zimowym.

Dziesięć lat potem – w 1913 r. – całe Imperium hucznie świętowało 300 lat rządów Romanowów. I  właśnie ten jubileusz stał się okazją, aby w moskiewskim Muzeum Historycznym zorganizować wystawę „Romanowowie – portret dynastii”. Główny sponsor wystawy – koncern naftowy Łukoil – demonstruje, że nie żal mu pieniędzy na przypominanie „russkoj sławy”. Przybysz z Polski, krążąc między salami pełnymi portretów i rzeźb kolejnych władców Rosji, musi mieć mieszane uczucia. Przecież właśnie rok 1613 – data wstąpienia na tron carów rodu Romanowów – to początek wzrostu sił Rosji i słabnięcia Polski. Trzy lata wcześniej pod Kłuszynem hetman Stanisław Żółkiewski po raz ostatni na okres trzech stuleci odnosi błyskotliwe zwycięstwo wojsk Rzeczypospolitej nad Moskwą.  Ale kapitulacja pol- skiej załogi Kremla w listopadzie 1612 r. to początek drogi do słabnięcia naszej ojczyzny i jednoczesnego wzrastania w siłę „Trzeciego Rzymu”. 100 lat później, w 1713 r., przecinające się  krzywe wzrostu Moskwy i upad- ku Rzeczypospolitej są już niezwykle wyraźne. Rosja pod wodzą Piotra I jest jednym z głów- nych rozgrywających w europejskiej grze o dominację, a Polska pod wodzą Augusta II Sasa zsuwa się ku upadkowi. Tak, nie ma co kryć – dzieje Romanowów to zapis polskiego słabnięcia i rosyjskiej siły.

(Prawie) zwykli Rosjanie

Najstarszy zapisany przodek rodu, który przyjął potem miano Romanowów, nosił mało dostojne nazwisko Andriej Kobyła i był bojarem na dworze księcia moskiewskiego Siemiona. W XVIII w. taki niezręczny pradziad trochę wadził, więc w genealogiach rodu pojawiła się romantyczna teza, że Romanowowie wywodzą się od syna księcia Prusów Glanda Lambiki, który miał uciec na Ruś po stłumieniu przez Krzyżaków pruskiego powstania w połowie XIII w. Tu zasłużył się miejscowym władcom na tyle, aby dostać nadania i założyć ród bojarski. Pierwszym sukcesem rodu było wydanie przedstawicielki rodziny Anastazji Romanowny Zacharyny za cara Iwana IV Groźnego w 1547 r. Była ona pierwszą żoną władcy Rosji, która używała tytułu carycy.

Dała Iwanowi sześcioro dzieci, ale zginęła w niejasnych okolicznościach w 1560 r. W czasach cara Iwana Groźnego cała rodzina Anastazji zmieniła nazwisko na Romanowowie. Ale prawdziwa  historyczna chwila wybiła dla Romanowów po upadku rodu Godunowów, który rozpoczął okres chaosu na Rusi – tzw. wielkiej smuty. 3 marca 1613 r. Sobór Ziemski wybiera Michała Romanowa na cara. Po ośmiu latach wojen i zamętu rosyjscy bojarzy czują, że muszą jak najszybciej zakończyć wakat na tronie. Michał był jednak nie tylko „człowiekiem chwili”,  ale okazał się władcą sprawnym i – jak wymagały rosyjskie standardy – bezwzględnym wobec rywali. Już rok po objęciu tronu Michał demonstracyjnie kazał powiesić 3-letniego carewicza Iwana Dymitra, syna Maryny Mniszchówny i Dymitra Samozwańca II. Potem rozkazał udusić Marynę, a jej nowego partnera wbić na pal.

«« | « | 1 | 2 | 3 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Dodaj komentarz
Gość
    Nick (wymagany lub )

    Rozpocznij korzystanie