W zależności od regionu paski przyjmują różne kształy i zdobienia. Mogą być bardziej płaskie, niskie bądź wysokie. Niekiedy przypominają kształtem grzyby.
Hen, na dalekiej Ukrainie święcenie pokarmów nie odbywa się w Wielką Sobotę rano, ale dopiero wieczorem podczas Mszy św. Wigilii Paschalnej. Ludzie przynoszą do kościoła duże wiklinowe koszyki wypełnione po brzegi. Do święcenia ustawia się je w szeregu na ziemi, a do ich środka wkłada zapaloną świecę.
W takim koszyku nie może zabraknąć paski (paschy), tradycyjnej ukraińskiej potrawy wielkanocnej. Jako chleb symbolizuje Chrystusa i Jego Zmartwychwstanie. W zasadzie jest to babka drożdżowa, choć pierwotnie nie był to słodki wypiek.
W zależności od regionu paski przyjmują różne kształty i zdobienia. Mogą być bardziej płaskie, niskie bądź wysokie. Niekiedy przypominają kształtem grzyby. Do pieczenia używa się glinianych foremek, ale za formę służy czasem również zwykła wysoka i wąska puszka. Mogą je zdobić zrobione z ciasta krzyże, baranki, skowronki, czy też kwiaty. Paski, które poznałam i spróbowałam, miały wysoki, cylindryczny kształt. Oblane były białą polewą lukrową bądź bezową i posypane kolorowymi cukrowymi kuleczkami.
Po Mszy św. następuje obdarowywanie się jajkami i paskami z rodziną i przyjaciółmi. W pierwszym roku mojego pobytu na Ukrainie ten zwyczaj mnie zaskoczył. Trzymałam w ręku mój bardzo symboliczny koszyczek i nie miałam ze sobą właściwie nic, czym mogłam się podzielić. Wróciłam za to do domu obdarowana paskami, jajkami i innymi dobrociami. Następnego roku nauczona doświadczeniem ugotowałam dziesięć jaj w łupkach z cebuli, a potem wyskrobałam na nich różne wzory tak, jak to robiliśmy zawsze w domu. Wieczorem rozdałam ozdobione jajka znajomym osobom zgodnie z tamtejszą tradycją.
Ukraińska nazwa paski pochodzi od słowa Pascha. Tak określa się Wielkanoc w chrześcijaństwie obrządku wschodniego. Oryginalnie termin Pascha wywodzi się z judaizmu - oznacza Święto Przaśników będące pamiątką wyjścia narodu izraelskiego z niewoli egipskiej.
Pascha to też potrawa ze świeżego twarogu z bakaliami.
Poniżej przepis na taką serową paschę z naszego portalowego serwisu Liturgia, a pod nim filmik z przepisem na ukraińską drożdżową paskę.
Pascha z bakaliami
Składniki: 1 kg tłustego lub półtłustego twarogu, 5 żółtek, 20 dag masła, 1/4 l słodkiej śmietanki, 30 dag cukru, 2 torebki cukru waniliowego, 25 dag bakalii (rodzynki, migdały, orzechy, figi, morele suszone)
Sposób przyrządzania: Migdały parzymy wrzątkiem i siekamy. Dość drobno kroimy figi, morele i orzechy. Twaróg przekręcamy przez maszynkę lub miksujemy w malakserze. Żółtka z cukrem ubijamy na parze. Gdy nieco przestygną, dodajemy masło i miksujemy na pulchną masę.
Miksując dalej, dodajemy ser i śmietankę. Do gładkiej masy wrzucamy bakalie, mieszamy. Formujemy kulę, wkładamy ją do woreczka z płótna, zawiązujemy, kładziemy na deseczce i wstawiamy do lodówki na 24 godz. Paschę można także przygotować w specjalnej ozdobnej formie.
Tekst z cyklu Spotkania z Ukrainą