Klasztor Świętej Włóczni

Czy w Klasztorze Włóczni – jak w języku ormiańskim tłumaczy się nazwa Geghard – przez wieki był chroniony grot włóczni, którą rzymski legionista ugodził Chrystusa na krzyżu? Ormianie mocno w to wierzą.

Geghard wyrasta z góry. Jest po prostu jej częścią, dopełnia skalne urwisko ponad wąwozem rzeki Azat. Wyłania się nagle, gdyż droga prowadząca do niego wąwozem Geghardadzor wije się zakrętami. Dopiero wjeżdżając na parking, można objąć wzrokiem całość monumentalnego założenia, w którym praca człowieka uzupełniła cuda natury. Od północy klasztor przylega do skał, z pozostałych stron otacza go wysoki mur obronny.

Klasztor powstawał przez wieki. Jeśli prawdę mówi tradycja, że jego początki datowane są na czasy św. Grzegorza Oświeciciela, którego niezwykłe świadectwo życia doprowadziło do tego, że Armenia stała się pierwszym chrześcijańskim państwem na świecie, to być może działała tu jedna z pierwszych chrześcijańskich wspólnot monastycznych. Pierwotna nazwa tego miejsca: Ajriwank – klasztor jaskiniowy, oddawała jego charakter. Mnisi po prostu zamieszkali w pieczarach, które zamienili w prawdziwą twierdzę modlitwy. Dzisiaj Geghard jest jedną z największych atrakcji turystycznych Armenii, ale zarazem nadal miejscem ważnym dla chrześcijańskiej duchowości. Przybywają tutaj nie tylko Ormianie z całego świata, aby się modlić, poszukując ciszy i oderwania od zgiełku świata.

Wydrążony w skałach

Aram, prowadzący nas do Geghardu kierowca i przewodnik w jednej osobie, zwraca uwagę, że teren był znany już w czasach pogańskich. Całkiem możliwe, że mnisi wybrali to miejsce nie tylko ze względu na jego niedostępność, ale także aurę świętości otaczającą go już wtedy. W pieczarach, które dzisiaj są częścią założenia klasztornego, sprawowane były kulty pogańskie. Do dzisiaj z tamtych czasów przetrwała wiara w leczniczą moc wody wytryskającej ze źródła w jednej z kaplic, nazywanej Awazan (Basen). Odwiedzający klasztor pielgrzymi bądź turyści chętnie przemywają w źródle twarze lub spryskują wodą całe ciało. Woda musi być bardzo zimna, gdyż widziałem uciekające stamtąd małe dzieci, z krzykiem wyrywające się mamie próbującej poddać je nazbyt intensywnym ablucjom.

Skalne kaplice są połączone niszami na różnych poziomach oraz krętymi korytarzami, niewielkie sąsiadują z obszernymi nekropoliami, zwanymi żamatunami. Całość sprawia wrażenie gotowej scenografii do kręcenia nowej wersji „Władcy pierścieni” albo „Ostatniej krucjaty”. Na szczęście nikt nie wpadł na taki pomysł, gdyż nawet bez medialnego rozgłosu jest tutaj tłoczno. Klasztor jest nie tylko wspaniałym zabytkiem, ale pełni nadal funkcje sakralne. Gdy go opuszczaliśmy, na parkingu zrobiło się ciasno, gdyż przyjechała młoda para, która wybrała Geghard na miejsce zaślubin. Na takich gości liczą szczególnie właściciele kramików przed parkingiem, wypełnionych dewocjonaliami, pamiątkami i prezentami, ale także miejscowymi specjałami kulinarnymi, wśród których zasłużoną sławą cieszy się słodki kołacz – gata.

Ślub odbędzie się prawdopodobnie w głównej świątyni kompleksu, czyli katedrze (Kathoghiké), budowanej przez kilkadziesiąt lat i ukończonej dopiero w 1215 r. Jak wiele kościołów w tradycyjnym ormiańskim stylu, wzniesiona została na planie równoramiennego krzyża wpisanego w kwadrat. Wieńczy ją charakterystyczna spiczasta wieża, której odbicie można znaleźć także w habitach tutejszych kapłanów. Słyszałem, że przypominać mają szczyt Araratu, góry, gdzie wszystko się zaczęło, gdy Noe wysiadł na niej z arki po potopie. Ściany katedry oraz innych kaplic ozdobione są wspaniałą ornamentyką, kutą w miękkim tufie wulkanicznym, odwołującą się zarówno do symboli religijnych (np. kiście winogron), jak i świeckich (np. lew walczący z bykiem). W każdej części klasztoru spotkać można także chaczkary, kamienne krzyże wotywne, wycięte na powierzchni skał lub na ścianach budowli jako wyraz wdzięczności za wysłuchane modlitwy i doznane łaski.

«« | « | 1 | 2 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Dodaj komentarz
Gość
    Nick (wymagany lub )

    Rozpocznij korzystanie