Kalendarz ludobójcy

Odnaleziony w Rosji terminarz Heinricha Himmlera, jednego z największych zbrodniarzy w dziejach ludzkości, skłania do pytania, czego jeszcze możemy dowiedzieć się z archiwaliów, skrupulatnie strzeżonych w Rosji.

Zapiski, datowane na lata 1938, 1943 i 1944, są rękopisem Himmlera. Ich oryginalny tytuł brzmi „Terminkalender”. Każdego dnia Himmler szczegółowo notował wszystko, co się wydarzyło. Na ponad tysiącu stronach skrupulatnie, w formie najczęściej lapidarnych notatek, zapisane jest codzienne życie człowieka, którego głównym zajęciem była organizacja masowej zagłady Żydów oraz innych narodów w podbitej przez niemiecką III Rzeszę Europie. Ważne decyzje polityczne mieszają się tam ze sprawami prywatnymi. Informacja o tym, że nakazał rozstrzelać grupę Polaków, z zapiskiem, iż wcześniej poprosił o masaż, który poprawił jego samopoczucie, oraz że zjadł smaczny obiad w kantynie KL Buchenwald.

O tym, że Himmler prowadził takie notatki, wiedziano od dawna. Pierwszy „Terminkalender” Himmlera z lat 1940–1941 odkryty został już w 1991 r. w archiwum KGB w Moskwie. Nie sądzono jednak, że znajdzie się ich kontynuacja. Himmler prowadził swoje notatki od czasów młodości. W archiwum w Koblencji (Niemcy) przechowywane są jego dzienniki z lat 1914–1922. Zostały odnalezione przez Amerykanów tuż po wojnie, zaraz po samobójczej śmierci Himmlera.

Wagę temu znalezisku nadaje fakt, że Heinrich Himmler (1900–1945) był jednym z najważniejszych przywódców III Rzeszy. Jako Reichsführer SS, a także szef policji i gestapo oraz minister spraw wewnętrznych III Rzeszy nadzorował pracę tajnej policji (gestapo), policji kryminalnej (kripo) oraz Służby Bezpieczeństwa Reichsführera SS, czyli SD. Był twórcą i organizatorem systemu obozów koncentracyjnych oraz autorem planu eksterminacji europejskich Żydów. Jego terminarz jest źródłem ogromnej wagi, gdyż został zapisany własnoręcznie przez osobę, która w czasie wojny decydowała o losach milionów ludzi w całej Europie. Na prawie tysiącu stronach znajduje się ogromna liczba szczegółowych zapisków, wymienianych jest ok. 1600 nazwisk osób, z którymi Himmler rozmawiał i pracował. Historycy mają nadzieję, że notatki z kalendarza Himmlera umożliwią rekonstrukcję wielu kluczowych dla przebiegu wojny procesów decyzyjnych, a także pozwolą uzupełnić personalia zarówno członków nazistowskiej elity władzy, jak i korpusu SS oraz administracji obozów koncentracyjnych. Pełna edycja terminarza Himmlera zapowiadana jest na przyszły rok.

Ważne 
uzupełnienie

W opinii prof. Roberta Traby, dyrektora Centrum Badań Historycznych PAN w Berlinie, publikacja terminarza Himmlera będzie mieć duże znaczenie dla historyków, przede wszystkim ze względu na czas, którego dotyczą. – Z publikacji prasowych wiemy – mówi prof. Traba – że w kalendarzu znajdują się szczegółowe informacje o decyzjach podejmowanych wtedy przez Himmlera oraz jego najbliższych współpracowników. Dotyczą one zarówno sytuacji na froncie wschodnim, przebiegu narad w Wilczym Szańcu na Mazurach, głównej kwaterze Hitlera, jak i zagłady Żydów. Prawdopodobnie publikacja niniejszego źródła nie zmieni zasadniczego obrazu historii tego okresu – dodaje – ale z pewnością będzie jego ważnym uzupełnieniem, chociażby ze względu na znajdującą się w dziennikach szczegółową datację wielu podejmowanych przez kierownictwo III Rzeszy decyzji.

Warto dodać, że przygotowywana edycja jest kolejną w ostatnich latach publikacją nieznanych rękopisów Himmlera. Przed dwoma laty w Niemczech w krytycznym opracowaniu zostały wydane jego prywatne listy do żony, córki oraz kochanki. („Die Handschrift des Massenmörders”). Publikacja wywołała w Niemczech burzliwe dyskusje, gdyż pokazywała banalność osobowości zbrodniarza, który zagładę milionów ludzi przedstawiał jako uciążliwą, lecz konieczną i potrzebną pracę dla lepszej przyszłości narodu niemieckiego. Te listy jednak niewiele wnosiły dla zrozumienia biegu wydarzeń, w których Himmler uczestniczył. Terminarz pod tym względem jest źródłem znacznie bardziej wartościowym, gdyż w istocie prezentuje służbową agendę działań podejmowanych w tym czasie przez Himmlera.

«« | « | 1 | 2 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Pobieranie.. Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

  • jv
    19.09.2016 20:07
    Nie miejmy złudzeń. Pamiętnik zostanie ocenzurowany. To w wydaniu Listów jest nazwane "krytyczne opracowanie". Rok 1939 powiedziałby wiele o sowietach bez cenzury.
  • Gość
    21.09.2016 17:21
    Nikogo nie dziwi fakt iz dwaj agresorzy II wojny swiatowej przegladaja dokumentacje i buduja historie. Takie akta powinny byc weryfikowane przez miedzynarodowa grupe historykow.
  • Edgar
    21.09.2016 20:09
    Ciekawe ile osób "własnoręcznie" Heinrich Himmler posłał na tamten świat? Może nikogo, a jednak uznaje się go za jednego z największych zbrodniarzy świata. Są tacy, którzy "nieumyślnie" posłali do św. Piotra 95 osób i im się stawia pomniki.
  • Gość 2
    22.09.2016 19:53
    Agresorów było więcej. W wyniku układu z Monachium z 1938 roku Polska tez napadła na Czechosłowację. A Monachium było tylko pierwowzorem do układu Niemiec i ZSRR z 1939 roku.
Dodaj komentarz
Gość
    Nick (wymagany lub )

    Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

    Rozpocznij korzystanie