Krągły słonecznik licem wielkiem, gorejącem,
Od wschodu do zachodu kręci się za słońcem.
Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz"

Ogromne słonecznikowe pola rozciągały się po sam horyzont, a ten posadowił się hen hen daleko. Żółte twarze kwiatów podążały za słońcem i doskonale komponowały się z błękitnym, niczym nieograniczonym niebem. Żadnych wieżowców, żadnych wzniesień. Płasko, przestrzennie i jak okiem sięgnąć słonecznikowo. Tak zapamiętałam ukraińską bezkresność o niebiesko-żółtej barwie.

Ukraina znajduje się w ścisłej światowej czołówce produkcji słonecznika. O tym, jak on jest ważny dla Ukraińców, można się obecnie przekonać w sklepach ukraińskich, które w Polsce wyrosły jak grzyby po deszczu. Obok dość egzotycznych dla nas produktów, jak np. solona suszona ryba, czy kiszone pomidory, znajdują się pyszne słodycze, jak choćby chałwa słonecznikowa (jeden śląski znawca twierdzi nawet, że jest o wiele smaczniejsza od popularnej w Polsce chałwy sezamowej). Kiedy jednak dojdziemy do półek bogato wypełnionych słonecznikiem, możemy poczuć się jak Vladimir Ivanoff, grany przez Robina Williamsa w „Moskwie nad rzeką Hudson”, któremu w nowojorskim sklepie na widok ilości i wielości rodzajów kawy dość mocno zakręciło się w głowie. Nic tylko skubać słonecznik indywidualnie lub gromadnie. Sama się dałam temu porwać, kiedy przebywałam na Ukrainie, a na przysłowiowym każdym rogu ulicy można było kupić zwiniętą w rożek niewielką papierową tytkę wypełnioną prażonymi nasionami.

WIARA.PL DODANE 04.08.2011 AKTUALIZACJA 13.01.2026

Spotkania z Ukrainą: Wulkany w podomkach

Ukraina! Senna i uśpiona, a w środku wrząca...  »

więcej »

W ostatnich, niespokojnych dla tego kraju latach słonecznik coraz bardziej nabiera symbolicznego charakteru. Nie są to już tylko skojarzenia pól słonecznikowych na tle niebieskiego nieba z flagą ukraińską. Ten kwiat zawsze zwraca się do słońca, oznacza nadzieję nawet w najciemniejszych czasach, a także opór i determinację oraz pamięć o poległych. Na 29 sierpnia przypada Dzień Pamięci Obrońców Ukrainy, a słonecznik stał się istotnym elementem tego dnia. Słonecznik wyrósł na symbol wolnej Ukrainy.

Zaraz po agresji Rosji na Ukrainę w 2022 r. internetowy świat obiegł filmik, na którym Ukrainka nazywa rosyjskiego żołnierza okupantem. Mówi mu, żeby wsadził nasiona słonecznika do swojej kieszeni, to przynajmniej tak się na coś przyda. Na miejscu jego śmierci wyrosną słoneczniki. W geście solidarności z Ukrainą Polacy w tym czasie wręczali ukraińskim uchodźcom kwiaty słonecznika. Artyści również nie pozostali obojętni. W Szczecinie powstał mural przedstawiający niebiesko-żółty słonecznik z napisem „No war”.

W jednej słonecznikowej główce może być nawet 2000 nasion! Słonecznik to kwiat nie tylko płodny, ale i piękny. Nie tylko pożywny, ale i symboliczny. Zwłaszcza dla naszych sąsiadów Ukraińców.

*

Tekst z cyklu Spotkania z Ukrainą